Sektor MSP na Voždovcu

U svim razvijenim tržišnim privredama, sektor MSP predstavlja okosnicu privrednog razvoja. Iskustva u upravljanju razvojem MSP, njihov broj, pozitivan uticaj na rast društvenog proizvoda i nacionalnog dohoka, visoko relativno učešće zaposlenih u MSP sektoru u ukupnom broju zaposlenih u visokorazvijenim zemljama, ukazuju da strateški cilj na nacionalnom, republičkom, regionalnom i lokalnom nivou treba da bude upravljanje razvojem ovog sektora.

Privredni razvoj Srbije zasniva se na afirmaciji tržišne ekonomije utemeljenoj na privatnom vlasništvu, liberalizaciji unutrašnjih ekonomskih tokova uz stvaranje povoljnijeg ambijenta za direktne strane investicije, kao i na razvoju sektora MSP.

Jedan od osnovnih ciljeva ekonomske politike je unapredjenje institucionalnih uslova i privredno-sistemskog okruženja kako bi se pružila što efikasnija podrška sektoru MSP, u funkciji otvaranja novih radnih mesta, povećanja stepena fleksibilnosti i uopšte, bržeg privrednog razvoja zemlje. Zalaganje za razvoj MSP sektora je posledica uverenja da njihov razvoj predstvalja uslov bržeg privrednog razvoja cele zemlje i rešavanja mnogih socijalnih pitanja.

Pojmovno odredjenje i tipologija MSP

MSP predstavljaju grupaciju preduzeća koja se, po nekim svojim karakteristikama, bitno razlikuje od velikih preduzeća. Reč je, pre svega, o karakteristikama njihove organizacije, obima poslovanja, broju zaposlenih, vrednosti imovine kojom raspolažu i td. Kao osnovne karakteristike MSP, ističu se:

mala veličina,
centralizacija upravljanja,
nedovoljna specijalizovanost (upravljanja i aktivnosti)
intuitivna i nedovoljno formalizovana strategija vodjenja poslova,
jednostavna i fleksibilna interna komunikacija,
jednostavan sistem eksternog informisanja i komuniciranja i td.

Po važećem Zakonu o računovodstvu i reviziji, preduzeća se razvrstavaju na mala, srednja i velika u zavisnosti od:

prosečnog broja zaposlenih,
ukupnog prihoda,
vrednosti imovine na dan sastavljanja finansijskih izveštaja u poslednjoj poslovnoj godini.

Prema ovim kriterijumima, mala preduzeća su ona koja ispunjavaju najmanje dva od tri sledeća kriterijuma:

da je prosečan broj zaposlenih do 50;
da je godišnji prihod manji od 2,5 miliona EUR u dinarskoj protivvrednosti;
da je prosečna vrednost imovine manja od milion EUR u dinarskoj protivvrednosti.

Da bi se neko preduzeće svrstalo u kategoriju srednjih preduzeća, mora da ispuni najmanje dva od tri sledeća kriterijuma:

da je prosečan broj zaposlenih 50-250;
da je godišnji prihod 2,5-10 miliona EUR u dinarskoj protivvrednosti;
da je prosečna vrednost imovine 1-5 miliona EUR u dinarskoj protivvrednosti.

Velika preduzeća su ona koja imaju veće iznose u pokazateljima kod najmanje dva od navedena tri kriterijuma.

SWOT analiza stanja sektora MSP na Voždovcu

Osnovni cilj SWOT analize je identifikacija i kritičko sagledavanje snaga i slabosti sa jedne strane, odnosno pretnji i prilika (mogućnosti) sektora MSP na Voždovcu, sa druge strane.
Na sadašnju poziciju sektora MSP na Voždovcu utiču unutrašnji uslovi ( prednosti – Strenghts i nedostaci – Weaknesses) i spoljašnje okruženje (mogućnosti – Opportunities i pretnje – Treats).

Prednosti

U odnosu na poslovanje velikih preduzeća, sektor MSP na Voždovcu, uostalom kao i u drugim delovima naše zemlje, ima niz prednosti ekonomske i socijalne prirode.

MSP preduzeća mogu da budu uspešna svuda gde postoje mogućnosti da se nadoknadi ekonomija veličine koja ide u prilog velikih preduzeća. To, pre svega, znači sledeće:

MSP je uspešno gde je tehnološka inovacija ekonomična, što znači da može da nadoknadi prednosti velikog preduzeća zasnovane na tehnološkom progresu;
MSP teži ka delatnosti koja je nisko kapitalna, a visoko radno intenzivna (niska cena rada);
MSP je najuspešnije u delatnostima koje zavise od specijalizovanih znanja i usluga;
MSP može da bude uspešno na malim, izolovanim ili "nesavršenim" tržištima (tržišta malog obima ili gde je tražnja relativno ograničena je šansa da se kreira proizvod koji odgovara lokalnim ukusima i običajima);
MSP može da posluje na nedovoljno proverenim ili nestabilnim tržištima ili ispunjavanjem marginalne, fluktuirajuće tražnje (tržišta koja se tek razvijaju su šansa za MSP, jer mogu da eksperimentišu i brže reaguju na promenljive okolnosti);
MSP lakše opstaje, jer je u bliskom kontaktu sa tržištem i u prilici da brzo reaguje na njegove promene (brže ulaze i izlaze iz poslova),
MSP lakše opstaje i zahvaljujući udruživanju u različite dobrovoljne asocijacije da bi se ostvarila ekonomija obima putem, recimo, nabavke u velikim količinama.

Dakle, osnovne prednosti sektora MSP ekonomske prirode su:

MSP su generator privrednog razvoja,
efikasnije proizvode i pružaju usluge,
poseduju veliku tržišnu i tehnološku fleksibilnost,
bolje uočavaju tržišne šanse,
obezbedjuju nova radna mesta- povećavaju zaposlenost, odnosno smanjuju nezaposlenost,
pružaju logističku podršku velikim preduzećima (kao kooperanti, npr.),
karakteriše ga veća inovativnost i td.

Osnovne prednosti sektora MSP socijalne prirode su:

razvija se preduzetnički duh i omogućava da se sve više ljudi osamostaljuje u obezbedjenju sredstzava za svju egzistenciju,
uspostavljaju se bolji odnosi sa poslovnim partnerima,
po pravilu je prijatnija radna atmosfera i kvalitetniji medjuljudski odnosi,
dinamiziraju lokalni razvoj- daje se doprinos razvoju lokalne zajednice,
manje zagadjuje životnu sredinu i td.

Nedostaci

U Beogradu, pa i na Opštini Voždovac, sektor MSP suočen je sa nizom nasledjenih i drugih problema koji se značajno odražavaju na njegovo poslovanje i ostvarene rezultate.

Najvažniji problemi sa kojima se sektor MSP danas suočava su:

U početnoj fazi poslovanja:

Preduzetnici često nisu dovoljno pripremljeni da započnu sa poslovanjem i da sagledaju ključne probleme sa kojima će se suočavati kada započnu sopstveni biznis. Upravo zato mnogi ne uspevaju da opstanu u prvih 3-5 godina, koje su najkritičnije za opstanak svakog biznisa.
Nedostatak potrebnih finansijskih sredstava, pre svega zbog nespremnosti poslovnih banaka da finasiraju start-up aktivnosti budućih vlasnika MSP.
Nedostatak informacija o mogućnostima poslovanja, pre svega kada je reč o proceni poslovnih izgleda, odnosno testiranju poslovne ideje sa aspekta tržišta;
Nedostatak znanja za uspešno vodjenje biznisa, kao i nedovoljna svest o potrebi permanentne edukacije, pre svega u neformalnim oblicima.

U fazi rasta i razvoja

Problemi u vezi sa organizovanjem i vodjenjem poslovanja (organizovanje, upravljanje, biznis planiranje, rukovodjenje poslovnim procesima,…).
Problemi sa izborom i primenom novih tehnologija, razvojem novih proizvoda i sl.
Po pravilu, nedovoljna konkurentnost u odnosu na mnoga velika domaća ili strana preduzeća.
Nedovoljna orijentacija ka inostranim tržištima.
Problemi sa neodgovarajućim kvalitetom ljudskih resursa, kako bi se obezbedila konkurentnost na tržištu (neadekvatna znanja i nedostatak svesti o potrebi stalne edukacije i inoviranju postojećih znanja), ali i neadekvatno upravljanje njima.
Nedovoljne mogućnosti za samofinansiranje biznisa, s jedne strane i neadekvatna finansijska podrška, s druge strane.
Niska tekuća investiciona aktivnost (u osnovna sredstva i dr.), odnosno nedostatak sredstava za ulaganje u razvoj i td.

Pored toga, većina vlasnika MSP, kao posebne teškoće (ograničenja) u poslovanju, ističe naročito sledeće:

pomanjkanje menadžerskih veština, naročito kada treba napraviti biznis planove;
nedostatak stručnih znanja o savremenoj proizvodnji, marketingu, izvozu i sl.;
nedostatak različitih resursa- stručna radna snaga, savremena proizvodna oprema, odgovarajući poslovni prostor, ali pre svega- finansijska sredstva;
često visoki troškovi rada, nedovoljna proizvodnja, produktivnost, kao i neodgovarajuća, a često i nikakva kontrola kvaliteta;
nedostatak preduzetničke kulture i preduzetničkog duha;
Neizgradjena ekološka svest i dr.

Treba posebno istaći da veliki broj malih preduzeća, naročito "mikro" preduzeća (do 10 zaposlenih) nema ni jednog zaposlenog, što otvara ozbiljan problem praćenja, kontrole i uvida u njihov rad. Analize pokazuju da u tzv. "malom" biznisu, ima veliki broj pojava bespravnog korišćenja tudje radne snage, odnosno neprijavljivanja radnika. Za očekivati je da bi se postigli znatno veći efekti u zapošljavanju i preduzetništvu uopšte, ukoliko bi se vodila realnija politika oporezivanja zarada (sada je to oko 74%, što znači da se, na 100 dinara isplaćene neto zarade, isplaćuje oko 74 dinara po osnovu poreza i doprinosa) i ako bi se, posebnim stimulativnim merama, podsticalo novo zapošljavanje radnika.

Mogućnosti

Zainteresovanost opštinske i gradske vlasti za probleme sektora MSP i spremnost da im pruže podršku u okviru svojih ingerencija.
Zainteresovanost lokalnih visokoškolskih institucija za probleme sektora MSP.
Sve veća zainteresovanost domaćih i stranih investitora za ulaganje u sektor MSP.
Postojanje mogućnosti stvaranja privatno-javnih aranžmana i partnerstava u oblasti sektora MSP.
Pristupačnost informacija, obuka i konsalting usluga kroz organizovanje Centra za podršku preduzetništvu na opštini Voždovac, kao svojevrsnom opštinskom servisu sektora MSP.
Horizontalno i vertikalno povezivanje unutar sektora MSP -organizovanje u klastere, poslovna udruženja, udruženja preduzetnika i dr.
Razmenjivanje iskustava sa MSP, udruženjima poslodavaca, predstavnicima klastera i sl. Iz zemlje i inostranstva, u cilju unapredjenja poslovanja sektora MSP na Voždovcu.
Zajedno sa predstavnicima Opštine Voždovac, aktivan odnos prema privlačenju stranih investicija (privatno-javna partnerstva).
Iniciranje, zajedno sa opštinskim vlastima, usaglašavanja programa stručnog osposobljavanja u srednjim školama sa potrebama privrede, kako bi se dobili adekvatno obrazovani i obučeni kadrovi.
Unapredjenje rada sektora MSP moguće je:
- pruža povoljan geografski položaj opštine Voždovac;
- korišćenjem velikih površina slobodnog gradjevinskog zemljišta za izgradnju različitih objekata za potrebe sektora MSP;
- razvojem turizma zanovanog na povoljnom geografskom položaju, korišćenju prirodnih resursa i kulturnog nasledja. Prema Generalnom planu Beograda, kada je reč o razvoju turizma na Voždovcu, planira se, između ostalog, i izgradnja tranzitnog turističkog centra na koridoru X u zoni Bubanj potoka. Ovaj turistički centar bi se oslanjao direktno na Zučko polje i Belopotočke padine Avale kao memorijalni, izletnički i rekreativni kompleks Beograda i kao najznačajniji prostor za prihvat tranzitnih turista. Predviđeni su sledeći sadržaji: Etno kompleks Srbije; Aurokamp Avala; žičara Avala; termo – akvatički kompleks za potrebe rekreacije; omladinski prihvatni centar; kompleks "Čarapićev brest" sa sportsko zabavnim centrom; turistička stajališta regionalne železnice u Belom potoku i Bubanj potoku; turističko – apartmanski kompleks sa vezom za dečije odmaralište na Šupljoj steni; turistička biciklistička transferzala od Ade Ciganlije, preko Topčidera, Jelezovačkim potokom do Spomen parka, Jajinci i tranzitnog turističkog centra Avala;
- u oblasti poljoprivredne proizvodnje i trgovine prehrambenim proizvodima;
- razvojem sektora usluga, kao i gradjevinarstva:
- zasnovanog na sportu kao privrednom potencijalu;
- kroz komercijalizaciju kulturnog proizvoda;

Pretnje

Relativno česte promene uslova poslovanja (propisi, porezi i doprinosi, spoljnotrgovinski režim,…);
Nedostatak podsticajne razvojne politike;
Zakonska regulativa koja, i posle najnovijih izmena zakonskih i drugih propisa, još uvek nije, u dovoljnoj meri, podsticajna za započinjanje i vodjenje privatnog biznisa;
Nedovoljno efikasan postupak zaštite prava po osnovu poslovnih transakcija sudskim putem, kako bi se obezbedilo brzo, efikasno I nepristrasno rešavanje sporova;
Visoke lokalne takse raznih namena koje moraju da plaćaju (posebno kada je reč o komunalnim davanjima);
Relativno nizak nivo suštinske saradnje -kooperacije i dugoročne poslovno-tehničke saradnje, izmedju velikih preduzeća (proizvodno-tehnoloških sistema) sa sektorom MSP, koja bi trebalo da rezultira, ne samo klasičnim kupoprodajnim odnosima, već odnosima partnera koji imaju zajednički interes.
Nedovoljan broj savetodavnih institucija usmerenih na pomoć (pod prihvatljivim finansijskim uslovima) u rešavanju strateških ili operativnih problema sa kojima se osnivači i menadžeri MSP susreću u svom radu;
Nelojalna konkurencija iz "sive" ekonomije.
Nepostojanje kvalitetne (kompletne i ažurne) baze podataka o MSP na opštini Voždovac.
Neefikasna i ponekad, sklona korupciji, lokalna administracija.
Nesredjena situacija u oblasti urbanizma.
Nesredjena situacija, kada je reč o nepokretnostima, kao i nepostojanje katastra nepokretnosti.
Visoka izdvajanja iz zarada zaposlenih, odnosno visoka poreska opterećenja, uz nedovoljno porekih olakšica, oslobadjanja i ukidanja pojedinih vrsta poreza i doprinosa;
Neadekvatna finansijska podrška, što znači manje-više nepovoljni uslovi kreditiranja, naročito od strane poslovnih banaka, uključujući i sredstva obezbedjenja koja često predstavljaju nepremostivu prepreku do neophodnih finansijskih sredstava, nepostojanje posebnih fondova za kreditiranje sektora MSP i sl. To ima za posledicu nedovoljan pristup kapitalu, odnosno "skup" i nepristupačan, pre svega, investicioni kapital.
Nedovoljno dobra infrastruktura kao smetnja daljem razvoju sektora MSP na Voždovcu.

Iz svega navedenog, može se zaključiti da postoje tri osnovne grupe pretnji bržem razvoju sektora MSP:

zakonska i administrativna regulativa,
finansijska podrška,
institucionalna infrastruktura za podršku sektoru MSP.

Napred navedeni uticaji i faktori, ali ne samo oni, opredelili su sadašnji, nedovoljno povoljan položaj MSP i preduzetnika na opštini Vožovac. Zato je i razumljivo što osnovna zalaganja privrednika iz sektora MSP idu u pravcu stvaranja povoljnijeg ambijenta za poslovanje sektora MSP, ukupan održiv razvoj i smanjnje siromaštva putem niza mera u različitim oblastima, kao i izgradnju odgovarajuće institucionalne infrastrukture neophodne za njegov skladan i uspešan razvoj.

Poslednjih godina su učinjeni odredjeni pomaci u pravcu očekivanja privrednika, ali se još mnogo toga mora učiniti, kako bi se podstakao brži razvoj ovog, najvitalnijeg i ekonomski najefikasnijeg dela privrede.

Neki pokazatelji i karakteristike sektora MSP na Voždovcu

Beograd i Voždovac u brojkama

Grad Beograd čini ukupno 17 opština - 10 gradskih i 7 prigradkih opština. U Beogradu je, na kraju 2004. godine, bilo zaposleno ukupno 595.239 lica, a nezaposlenih je bilo evidentirano 158.706. U Beogradu je, u istom periodu, bilo registrovano 25.724 preduzeća. Kada je reč o svojini, 824 preduzeća su bila društvena, 1.177 mešovita i 23.449 privatna. Po veličini, dominiraju mala preduzeća- 24.983, dok je srednjih i velikih daleko manje – 533, odnosno 208.

Zaključno sa aprilom 2005. godine, po osnovu sva tri modela privatizacije, u Beogradu je privatizovano 280 preduzeća, od čega je najviše- 216 prodato putem javne aukcije. Pet preduzeća je prodato na javnim tenderima, a ostala preduzeća su privatizovana putem tržišta kapitala. Privatizacija je, u medjuvremenu, poništena u desetak preduzeća. Oko 1.800 beogradskih preduzeća, uglavnom iz metalskog, preradjivačkog i gradjevinskog kompleksa, čeka na privatizaciju. U postupku restrukturiranja po Programu Vlade RS i pripremi za privatizaciju, nalazi se još 10 beogradskih preduzeća, koja trenutno zapošljavaju oko 20.000 zaposlenih. Neka od tih preduzeća se nalaze i na opštini Voždovac. U Beogradu se danas u predstečajnom ili stečajnom postupku nalazi i oko tridesetak, pre svega, velikih preuzeća.

Opština Voždovac je gradska opština koja se prostire na površini od 14.864 ha, a čine je 24 mesne zajednice. Prema popisu od 2002. godine, na opštini Voždovac živi 151.768 stanovnika, što je porast u odnosu na prethodni popis iz 1991. godine za 4.605 stanovnika. Sada na opštini Voždovac živi oko 167.000 stanovnika.

Prema popisu izbeglica koji je sproveden krajem prošle i početkom ove godine, na opštini Voždovac je evidentirano 2.639 izbeglih lica. Neki od njih su nezaposleni ili rade u tzv. "sivoj" ekonomiji, što znači da su i oni potencijlni preduzetnici koji bi mogli da se legalno bave svojim biznisom.

Od ukupnog broja stanovnika, u kategoriji radno sposobnog stanovništva nalazi se 98.200 lica, od toga 48.603 muškaraca i 49.567 žena. U kategoriji aktivnog stanovništva (lica starija od 15 godina koja obavljaju zanimanje, kao i nezaposlena lica koja traže posao i lica koja privremeno ne obavljaju zanimanje, npr. zbog služenja vojnog roka), 2002. godine evidentirano je ukupno 67.163 lica. Od tog broja, u kategoriji aktivnog stanovništva koje obavlja zanimanje (lica starija od 15 godina koja obavljaju odredjenu vrstu posla radi obezebdjenja svoje egzistencije), nalazilo se 52.006 lica. Ukupan broj zaposlenih, u istom periodu bio je prosečno 25.451 (preduzeća, zadruge, ustanove i preduzetnici), ili 78,9% od ukupnog broj zaposlenih. Na 1.000 stanovnika, 2002. godine u proseku je bilo zaposleno 167 stanovnika.

U proizvodnim delatnostima zaposleno je 22.729 radnika, u preradjivačkoj industriji- 7.536, u gradjevinarstvu- 3.573, u trgovini na veliko imalo-6.838 radnika td.

Kada je reč o zaposlenima (vlasnici radnji, zaposleni i lica koja samostalno obavljaju delatnost/profesiju) u radnjama na opštini Voždovac, stanje je sledeće:

Godina	Broj zaposlenih
1990.	626
1995.	2.803
2000.	3.686
2001.	4.294
2002.	4.666
2003.	5.664

Navedeni podaci pokazuju trend povećanja broja zaposlenih u radnjama, u skladu sa dinamikom povećanja broja radnji. Medjutim, sigurno je da je broj stvarno zaposlenih lica znatno veći, iz razloga što mnogi rade neprijavljeno (tzv. "rad na crno").

Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, narodni dohodak po stanovniku za 2003. godinu na opštini Voždovac iznosio je 89.032 dinara.

Struktura narodnog dohotka na opštini Voždovac je sledeća:

industrija – 29%
gradjevinarstvo- 16%
trgovina – 34%
saobraćaj -8%
poljoprivreda -2%
ostalo- 11%.

U narodnom dohotku Beograda, opština Voždovac učestvuje sa 6,4%. Stepen razvijenosti opštine Voždovac označen je sa 100,7%.

Prema podacima Nacionalne službe za zapošljavaje - Filijala Beograd, u decembru 2005. godine, na opštini Voždovac bilo je evidentirano ukupno 13.146 nezaposlenih lica, od čega su 7.680 bile žene. Krajem 2004. godine ukupan broj zaposlenih na Opštini Voždovac bio je 38.872.

Na opštini Voždovac nalazi se ukupno 9.518 ha poljoprivrednog zemljišta od čega se obradive površine prostiru na 8.735 ha, pašnjaci na 781 ha, bare na dva ha, a ribnjaka nema. Ovi podaci mogu biti značajni utoliko što registrovana poljoprivredna gazdinstva, takodje, predstavljaju svojevrstan vid bavljenja "malim" biznisom, ali i zbog činjenice da veći ili manji broj MSP može predmet svog poslovanja da nadje upravo u ovim oblastima.

MSP i preduzetnici na Voždovcu u brojkama

Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku za 2002. godinu, na opštini Voždovac bilo je registrovano ukupno 3.452 preduzeća – 1.980 malih, 52 srednja i 23 velika preduzeća, a za 1.397 preduzeća nema oznake veličine. Od ukupnog broja malih preduzeća, najveći broj (1.891) nalazio se u privatnoj svojini, kao i polovina srednjih preduzeća (26), dok se samo oko jedne trećine (7) velikih preduzeća nalazilo u privatnoj svojini. U istom periodu, u društvenoj svojini su se nalazila 24 mala, 7 srednjih i 3 velika preduzeća.

Podaci o preduzećima registrovanim na opštini Voždovac za 2004. godinu pokazuju sledeću situaciju:

Broj preduzeća po svojini i veličini u 2004. godini

Ukupno	Društvena	Mešovita	Privatna	Velika	Srednja	Mala
2.393	41	83	2.249	13	40	2.340

Iz ovoga se može videti da se, od ukupnog broja preduzeća koja su bila registrovana na opštini Voždovac, u kategoriji malih preduzeća nalazilo čak 97,8%, a kada je reč o svojini, oko 94% preduzeća se nalazilo u privatnoj svojini.

Od ukupnog broja registrovanih pravnih lica na opštini Voždovac na dan 30.04.2005. godine -7.598, u privatnoj svojini se nalazilo 6.702, od čega su 2.235 bila privatna preduzeća. Ubedljivo najveći broj pravnih lica bio je organizovan kao društvo s ograničenom odgovornošću (4.375), 40 su bila organizovana u formi deoničkog (akcionarskog) društva, dok su 52 bila organizovana u nekim drugim, zakonom propisanim formama. U odnosu na ukupan broj registrovanih preduzeća u Beogradu u istom periodu (25.724), registrovanih pravnih lica na Voždovcu je bilo 9,30%.

Navedeni podaci pokazuju i još jedan trend-isti kao i u drugim delovima Beograda, a to je da se preduzeća najčešće organizuju u formi društva s ograničenom odgovornošću, kao najprikladnijeg oblika organizovanja za bavljenje tzv. "malim" biznisom.

Kada je reč o broju registrovanih radnji (preduzetnika koji obavljaju registrovanu delatnost) sa sedištem na opštini Voždovac, naredni podaci upravo pokazuju dinamiku povećanja broja radnji.

Radnje sa sedištem na opštini Voždovac, prema godini osnivanja

do 1950.	1951-1970.	1971-1980.	1981-1985.	1986-1990.	1991-1998.	1999	2000	2001	2002	2003
-	21	109	140	416	1689	269	336	458	684	602

Prema najnovijim podacima, na dan 30.04.2005. godine, na opštini Voždovac bilo je registrovano 4.314 radnji.

Ako se registrovane radnje posmatraju po sektorima delatnosti, na dan 30.04.2005. godine, stanje je bilo bilo sledeće:

Sektor delatnosti	Broj registrovanih radnji	% u odnosu na ukupan broj radnji
Trgovina i opravka motornih vozila	1227	28,4
Saobraćaj, skladištenje i veze	1131	26,2
Vadjenje ruda i kamena/ preradjivačka industrija	591	13,7
Gradjevinarstvo	338	7,8
Hoteli i restorani	191	4,4
Finansijsko posredovanje	18	0,4
Nekretnine i poslovne aktivnosti	430	10,0
Obrazovanje	11	0,3
Zdravstveni i socijalni rad	132	3,1
Ostale usluge	241	5,6
Privatna domaćinstva sa zaposlenim licima	-	0,0
UKUPNO	4.314	100

Navedeni podaci govore o ne naročito povoljnoj strukturi delatnosti, jer dominiraju tercijarne delatnosti, dok je broj radnji iz oblasti proizvodnje, daleko manji. Od tercijarnih delatnosti dominira trgovina, kao što je to slučaj i u većini beogradskih opština.

Osnovni ekonomski problemi sektora MSP i radnji u oblasti trgovine, kao dominantne delatnosti na Voždovcu, su: nedostatak kapitala, zastarelost objekata, opreme i tehnologije rada, nedostatak sopstvenog poslovnog prostora (preko polovine poslovnog prostora se nalazi u režimu zakupa), usitnjenost poslovnog prostora i tehnološka inferiornost u odnosu na daleko manji broj velikih, modernih prodajnih, skladišnih i poslovnih kapaciteta.

Nosioci privrednog razvoja na opštini Voždovac su preduzeća: SOKO ŠTARK, MINEL, VATROSPREM, TRANSPORT, PROKUPAC, DES, NOVI AUTOPUT, ZLATIBOR, LIK, DUGA, 8. MART, BEOMEDICINA, BEOHEMIJA, VERANO-MOTORS i druga.

Uloga opštine Voždovac

U okviru svojih ingerencija, dalje aktivnosti lokalne samouprave na opštini Voždovac u oblasti podrške sektoru MSP, treba da budu usmerene na postizanje sledećih ciljeva:

Usvajeanje strategije lokaknog ekonomskog razvoja (LER)
Usvajanje Plana lokalnog ekonomskog razvoja sa teritorijalnim specifičnostima (kao dela strategije LER) pretočenim u brendove – robne marke. Opštinske vlasti vrše aktivnu promociju komparativnih prednosti opštine Voždovac za privlačenje investicija.
Okončanje vlasničke transformacije i restrukturiranja preduzeća, u funkciji obezbeđivanja konkurentnosti voždovačke privrede i tržišne ekonomije uopšte.
Obeybeđenje visokog stepena zaposlenosti.
Formiranje opštinskog Garancijskog fonda ya podsticanje poljoprivredne proizvodnje i razvoj sektora MSP.
Podsticanje proizvodnje ekološki prihvatljivih proizvoda.
Stimulisanje lokalnih ekonomskih činilaca da investiraju u zaštitu životne sredine.
Ekonomska saradnja sa drugim opštinama i regionima
Dobro opremljene inspekcijske službe koje, između ostalog, efikasno rade na sprečavanju "sive ekonomije".
Obezbeđivanje i organizovanje stručnog servisa za razvoj MSP i poljoprivrede
Pravna sigurnost
Dobro urađena infrastruktura kao podrška sektoru MSP i privredi Voždovca u celini.
Razvijena prerađivačka industrija, uz istovremeni razvoj sektora MSP:
1. visokorazvijena organska i drugi oblici poljoprivredne proizvodnje uz poštovanje zaštite životne sredine;
2. povećan kvalitet i zdravstvena sigurnost u poljoprivrednoj proizvodnji i preradi;
3. uvedeni odgovarajući standardi i uspostavljeni adekvatni sistemi za kontrolu i sertifikaciju;
4. efikasna i jeftina distribucija robe i usluga, uz prepoznatljive domaće brendove;
5. u proizvodni se koriste međunarodno priznati standardi;
6. formirana su odgovarajuća stručna i interesna udruženja na lokalnom nivou;
7. MSP su apsorbovala tehnološke viškove, što je dovelo do smanjenja nezaposlenosti;
8. ostvaruje se suficit u izvozu.

Moguće aktivnosti opštinskih vlasti koje idu u pravcu ostvarenja navedenih ciljeva:

utvrđivanje programa aktiviranja neiskorišćenog fiksnog kapitala (proizvodno-poslovnog prostora i opreme) i odgovarajućih mehanizama sistema i mera podrške da se, razvojem MSP, takav kapital aktivira. Ovde treba uključiti i mogućnost da MSP otkupe poslovni prostor od društvenih preduzeća. Takvi odnosi bi mogli biti predmet odgovarajuće razvojne strategije koju bi država i lokalne vlasti na Voždovcu podsticale.
Podsticanje kooperacije između MSP i velikih preduzeća, uključujući i franšizing aranžmane.
Razvijanje javnih usluga na opštini koje će doprineti boljoj informisanosti i korišćenju baze podataka od interesa za razvoj sektora MSP.
Uspostavljanje i slobodno korišćenje berze poslovnih informacija, gde bi se, sa jedne strane, predstavili programi pojedinih MSP, a sa drugr strane, posle njihove tržišne valorizacije i procene, nalazili mogući izvori finansiranja za te poslovne ideje;
Posredovanje između investitora i nosilaca profitabilnih ideja u sektoru MSP, kako bi se efikasnije rešavao problem tehnoloških viškova.
Stručna podrškaoko realizacije poslovnih ideja, odnosno projekata.

Istorija i teritorijalne karakteristike

Sektor MSP na Voždovcu

Donatori

Home Kancelarija O Voždovcu Seenet Faq Kontakt Dokumenti Linkovi Mapa Sajta Vesti